Novosti

URUČENA NAGRADA “RASTKO PETROVIĆ”

Danas je u Beogradu, u Matici iseljenika i Srba u regionu, Zoranu Bognaru uručena prestižna nagrada “Rastko Petrović” za knjigu pesama “Srbijo, mogu li da budem tvoj sin” (Balkanski književni glasnik, 2019)… U okviru ovog svečanog ceremonijala Zoran Bognar je pročitao besedu primerenu ovom trenutku: “Rastko Petrović (3. mart 1898, Beograd, Kraljevina Srbija – 15. avgust 1949, Vašington, Sjedinjene Američke Države) bio je poseban i unikatan dijamant u srpskoj književnosti. Avangardan i ispred vremena – zbog toga, razumljivo i često neshvaćen od svojih savremenika. Njegovi čudnovati i svevremeni romani „Burleska gospodina Peruna boga groma“ (1921), „Sa silama nemerljivim“ (1927), „Ljudi govore“ (1931), „Dan šesti“ (1961), kao i lucidna knjiga putopisa „Afrika“ (1930) u kvalitativnom smislu nimalo ne zaostaju za najboljim delima i ostvarenjima Ive Andrića, Meše Selimovića i Miloša Crnjanskog… Ipak, kao pesniku, meni je Rastko Petrović najdraži kao orfejski saputnik – i to ne toliko po svojoj prvoj poetskoj zbirci „Kosovski soneti“ (1917), koliko po, do dana današnjeg, avangardnoj i kultnoj knjizi pesama „Otkrovenje“ (1922)… Ta Rastkova knjiga je u srpskoj poeziji doista bila otkrovenje i predstavljala je pravu objavu moderne poezije, kao i revolucionarni raskid sa svim oblicima parnasovskog pevanja i mišljenja i definitivni izlazak srpske poezije na evropske i svetske puteve. Od tada, od pojave knjige „Otkrovenje“, pa do naših dana, svaka pomisao vezana za ovog pesnika uverava nas da simbolika naslova njegove knjige predstavlja početak onih procesa u poeziji koji se nisu mogli zaustaviti i koji traju do danas. Ne znam da li jedan pesnik može učiniti nešto više za poeziju… Čim se pojavila ova Petrovićeva knjiga bilo je jasno da je to bio veliki pesnički trenutak koji se nije slučajno dogodio. Knjiga „Otkrovenje“ nije izašla ni iz kakvih teorija, već iz jednog novog i modernog duboko preobraženog osećanja života, iz jezičkih poniranja u njegova mitska stanja, u njegovu kosmičku drevnost koja se nikada do kraja ne može odrediti, ali se poezijom i njenim oslobođenim i višeslojnim jezikom na nov način može naslućivati… To su suštinski razlozi zbog kojih se poezija Rastka Petrovića našla u središtu srpskog pesništva. Ona je postala sinonim modernog pevanja i mišljenja, čak i u onim trenucima kad je bila nedorečena. Ali, i to nedorečeno, ponekad pesnički nepročišćeno, nosilo je u sebi otkrovenje, podizalo nivo pevanja i poeziji davalo mitsku snagu, čime je svevremeni Rastko Petrović postao jedan od stubova naše novije kulture i civilizacije…“

Top